Dijital Dönüşümden Veri Gazeteciliğine Dijital Gazetelerde İnfografik Haberlerin İncelenmesi

Teknolojinin gelişimi bilgiye erişimi kolaylaştırmış ve paylaşımını arttırmıştır. Günümüz şartlarında toplum hızla dijitalleşmektedir. Dijitalleşme, gazetecilikte yeni bir saha açarak verinin toplanması, ayıklanması ve hikayeleştirme süreçlerini değiştirmiştir. Farklı türden verilerin depolanması ve ilişkilendirilmesi bilgisayar yardımı olmadan gerçekleşememektedir. Bilişim teknolojilerindeki gelişmeler yeni iletişim ortamlarının gelişimini sağlamıştır. Gündelik yaşamın dijitalleştiği göz önüne alındığında insanlar bu yeni iletişim ortamında video, fotoğraf ve enformasyon bırakarak veri miktarındaki artışa neden olmaktadır. Devasa boyuttaki verilerin analizi önem kazanmakla birlikte anlaşılabilirliğini arttırmak amacıyla verilerin görselleştirilerek habere dönüştürülmesi işlemi veri gazeteciliği pratiklerini oluşturmaktadır. Bu çalışma gazetecilik pratiklerinin teknolojinin getirmiş olduğu yeni anlayış ve ihtiyaçları gazetecilik pratiği ile entegre ederek veri gazeteciliği alanını araştırmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de dijital medya, veri gazeteciliği ve infografiklerin ne olduğuyla başlayıp, örnekler aracılığıyla kavramsal ve pratik kullanımları üzerine tartışarak infografik haberler incelenmiştir. Bu kapsamda örneklem olarak seçilen Yeni Şafak ve Habertürk internet sitelerinde 1 Ağustos 2020 – 31 Ekim 2020 tarihleri arasında yayınlanan infografikler haber konularına, görsel unsurlara ve infografik türlerine göre ayrılarak dağılımları belirtilmiştir. Ayrıca infogarfiklerin sosyal medya platformu olan Instagram’da paylaşımları incelenmiştir. Veri gazeteciliği ve infografikler üzerine çalışmalarda bulunan TRT Haber, Yeni Şafak ve Hürriyet’te görev yapan gazetecilerle görüşme gerçekleştirilmiştir. Yapılan içerik analizi sonuçlarına göre Yeni Şafak infografiklerinin %90’ını bilgilendirme infografikleri oluştururken, Habertürk infografiklerinin %75’ini istatistiksel infografikler oluşturmaktadır.

Technological advancements provided easier access to information and its distribution. In today’s world, society is rapidly digitalizing. Digitalization has opened a new field in journalism by changing the data collection, data mining and the storifying processes. Nowadays, collection and association of information of different kinds cannot be handled without the help of computers. The advancements in informatics technologies have created new communication platforms. Considering that even daily lives are digitalized, people contribute to this data accumulation by sharing photos, videos, or information in digital platforms. Analysis of this enormous amount of information became important as well as the visualization and turning them into news that increase their comprehensibleness are the practices of data journalism. This study investigates the new practices of journalism brought by the technological advancements and discuss the data journalism field by integrating the new mentality and needs with classical journalism practices. In this study, digital media in Turkey is examined by starting with the definitions of the data journalism and the infographics and following with a detailed discussion on the theoretic and practical uses of infographic news by providing examples. The infographics published between August 1st, 2020 and October 31st 2020 in Yeni Safak and Haberturk websites were selected as data samples and their subject of focus, visual elements, and infographic types were investigated. In addition, the distribution of these infographics in the social media platform Instagram is also explored. Furthermore, personal interviews were done with journalists from TRT Haber, Yeni Safak and Hurriyet who are studying in data journalism and infographics fields. Results of the content analysis indicated that %90 of the infographics in Yeni Safak are informational-type infographics while 70% of the infographics in Haberturk consists of statistical-type infographics.