İletişim Bakış Açısından Yoksullukla Mücadelede Dijital Dayanışma Ağları

Hacer Ateş; Şahinde Yavuz

doi:10.54089/ecider.1555027

TR EN

İletişim Bakış Açısından Yoksullukla Mücadelede Dijital Dayanışma Ağları

Öz

Yoksulluk sorunu, toplumların en acı hikayelerinin yazılmasına yol açan derin ve karmaşık bir meseledir. Kriz zamanlarında ise bu acı hikayeler büyük bir artış göstererek, yoksulluğun içerisinden çıkılmaz bir girdaba dönüşmesine neden olmaktadır. Bu çalışmanın temel sorusu; yoksulluğun üstesinden gelmek için dijital dayanışma mümkün müdür ve dayanışma farklı biçimlerde sürdürülebilir mi olarak saptanmıştır. Bu çalışmada; iletişim bakış açısını kullanarak pandemiyle birlikte artış gösteren yoksulluk sorunundan etkilenen insanların acil temel ihtiyaçlarını karşılamak için faaliyet gösteren dijital dayanışma ağlarını incelemek amaçlanmıştır. Bu amaçla Gömülü Teori metodolojisini takip eden araştırma aşamasında, ulusal ölçekte dijital dayanışma faaliyetleri bulunan 10 oluşum ele alınmıştır. Farklı yapılanmalardaki bu oluşumların yetkili konumdaki temsilcileriyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşme kayıtlarının ve tutulan alan notlarının titizlikle analizi gerçekleştirilmiş ve raporlanmıştır. Araştırma sonuçları; yoksulluğun ve dayanışma eğiliminin pandemi krizinde artış gösterdiği varsayımını doğrulamakla birlikte, geliştirilen dayanışma stratejilerinin yoksullukla mücadele politikalarına etki ettiğini ortaya çıkarmıştır. Ayrıca dijital dayanışma iletişiminin avantaj ve sınırlılıkları belirlenerek, yoksullukla mücadele alanında dikkate değer verileri oluşturdukları düşünülmektedir. Çalışmanın diğer önemli sonuçları; bu oluşumların hak temelli bir mücadeleye olanak tanıdığını, şeffaflık ve görünürlük kazanarak insanların güven duygusuna hitap ettiklerini göstermiştir. Bununla birlikte geliştirilen mücadele stratejilerinin, çok taraflı olarak iş birliğini gözeterek fayda odaklı hareket ettikleri ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Digital Solidaritiy Networks in Combating Poverty from the Communicative Perspective

Abstract

The problem of poverty is a deep and complex issue that leads to the most painful stories of societies. In times of crisis, these painful stories increase dramatically, turning poverty into an inextricable vortex. The main question of this study is; It was determined that digital solidarity is possible to overcome poverty and whether solidarity can be sustained in different forms. This study aims to examine digital solidarity networks that operate to meet the urgent basic needs of people affected by the poverty problem that has increased with the pandemic. For this purpose, in the research phase following the Grounded Theory methodology, 10 organizations with digital solidarity activities on a national scale were analyzed. In-depth interviews were conducted with authorized representatives of these organizations in different structures. The interview recordings and field notes were meticulously analyzed and reported. The results of the research confirm the assumption that poverty and solidarity tendencies have increased during the pandemic crisis, and reveal that the solidarity strategies developed have an impact on anti-poverty policies. In addition, the advantages and limitations of digital solidarity communication were identified and it is thought that they constitute remarkable data in the field of poverty alleviation. Other important results of the study show that these formations enable a rights-based struggle and appeal to people's sense of trust by gaining transparency and visibility. In addition, it has been revealed that the struggle strategies developed are benefit-oriented by considering multilateral cooperation.

Keywords

Kaynakça

Adıgüzel, M. (2020). Covid-19 pandemisinin Türkiye ekonomisine etkilerinin makroekonomik analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 191-221.
Angaw, K. W. (2021). Policy responses and social solidarity imperatives to respond to the COVID-19 pandemic socioeconomic crises in Ethiopia. ClinicoEconomics and Outcomes Research, 13, 279-287. https://doi.org/10.2147/CEOR.S301176
Arık, F., & Arık, I. A. (2016). Grounded teori metodolojisi ve Türkiye'de grounded teori çalışmaları. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (58), 285–309.
Bargain, O., & Aminjonov, U. (2021). Poverty and COVID-19 in Africa and Latin America. World Development, 142, 105422. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2021.105422
Basaure, M., Joignant, A., & Mascareño, A. (2021). Between distancing and interdependence: The conflict of solidarities in the COVID-19 pandemic. Sociological Perspectives, 64(5), 706-725. https://doi.org/10.1177/07311214211005492
Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. Sage Publications.
Birinci, M., & Bulut, T. (2020). Covid-19’un sosyo-ekonomik yönden dezavantajlı gruplar üzerindeki etkileri: Sosyal hizmet bakış açısından bir değerlendirme. Sosyal Çalışma Dergisi, 4(1), 62-68.
Bozkurt, V., Dawes, G., Gülerce, H., & Westenbroek, P. (2021). The Societal Impacts of Covid-19: A transnational perspective. Istanbul University Press. DOI:10.26650/B/SS49.2021.006

Börner, S. (2021). Practices of solidarity in the covid-19 pandemic. Culture, Practice & Europeanization, 6(1), 1-14. https://doi.org/10.5771/2566-7742-2021-1-1
Charmaz, K. (2006). Constructing grounded theory: A practical guide through qualitative analysis. Sage Publications.
Charmaz, K. (2014). Constructing grounded theory (2nd ed.). Sage Publications.
Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (S. B. Demir & M. Bütün, Çev.). Siyasal Kitapevi.
Fleischmann, A., Holck, L., Liu, H., Muhr, S. L., & Murgia, A. (2022). Organizing solidarity in difference: Challenges, achievements, and emerging imaginaries. Organization, 29(2), 233- 246. Flynn, A. V. (2022). Solidarity and collectivism in the context of COVID-19. Nursing Ethics. 29(5), 1198-1208. DOI: 10.1177/09697330211072371.
Fossey, E., Harvey, C., McDermott, F., & Davidson, L. (2002). Understanding and evaluating qualitative research. Australian & New Zealand journal of psychiatry, 36(6), 717-732.
González-Tanco, E. (2021). A.C./D.C. Redes virtuales de solidaridad vecinal ante la COVID-19. Contra el aislamiento y la desinformación. OBETS. Revista de Ciencias Sociales, 16(2): 315- 330. https://doi.org/10.14198/OBETS2021.16.2.06
Gutiérrez-Romero, R., & Ahamed, M. (2021). Covid-19 response needs to broaden financial inclusion to curb the rise in poverty. World Development, 138, 105229. Indiana University – Purdue University Indianapolis [IUPUI]. (2022). Digital for good: A global study on emerging ways of giving. https://scholarworks.indianapolis.iu.edu/bitstream/handle/1805/31230/GlobalPerspectivesDigitalforGood.pdf
Jamieson, L. & Blerk, L., V. (2022). Responding to COVID-19 in South Africa – social solidarity and social assistance. Children's Geographies, 20(4), 427-436. 10.1080/14733285.2021.1924359
Jung, J., Manley, J., & Shrestha, V. (2021). Coronavirus infections and deaths by poverty status: the effects of social distancing. Journal of economic behavior & Organization, 182, 311-330. https://doi.org/10.1016/j.jebo.2020.12.019
Kadıoğlu, D. S. (2021). Alternatif medya yaklaşımıyla yerel dayanışma ağları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Galatasaray Üniversitesi.
Krstić, N., Gavrilović, D., & Zaharijevski, D. S. (2021). Socially endangered families in the solidarity network. Global Social Welfare, 8, 317-336.
Kule, H., & Es, M. (2010). Türkiye’de kentsel yoksulluk: Kocaeli örneği. Journal of Social Policy Conferences, 0(50), 259-300.
Kümbetoğlu, B. (2019). Sosyolojide ve antropolojide niteliksel yöntem ve araştırma. Bağlam Yayıncılık.
Lynch, K., & Kalaitzake, M. (2020). Affective and calculative solidarity: The impact of individualism and neoliberal capitalism. European Journal of Social Theory, 23(2), 238-257.
Patton, M. Q. (2018). Nitel analiz ve yorumlama. A. Çekiç & A. Bakla (Ed.), Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.) içinde (s. 431-541). Pegem Akademi.
Prainsack, B. (2020). Solidarity in times of pandemics. Democratic Theory, 7(2), 124-133.
Richards, L., & Morse, J., M. (2013). Read me first for a user’s guide to qualitative methods. Sage Publications.
Saldana, J. (2019). Nitel araştırmacılar için kodlama el kitabı (A. Tüfekci-Akcan & S., N. Şad, Çev.). Pegem Akademi.
Stenner, P. (2012). Pattern. In C. Lury & N. Wakeford (Eds.), Inventive Methods: The happening of the social (s. 136-147). Routledge.
Staruss, A. L. and Corbin, J. (1990). Basic of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques, Sage Publications.
Sumner, A., Hoy, C., & Ortiz-Juarez, E. (2020). Estimates of the impact of covid-19 on global poverty. WIDER Working Paper. 2020/43 DOI: 10.35188/UNU-WIDER/2020/800-9 Şenses, F. (2004). Neoliberal Küreselleşme Kalkınma İçin Bir Fırsat mı, Engel mi?. Kalkınma ve Küreselleşme, 1, 13-54.
Timisi, N. (2016). Dijital: Kavramlar, olanaklar, deneyimler. Kalkedon Yayıncılık.
Walter-McCabe, H. A. (2020). Coronavirus pandemic calls for an immediate social work response. Social Work in Public Health, 35(3), 69-72.
World Food Programme. (2020). WFP Chief warns of hunger pandemic as COVID-19 spreads (Statement to UN Security Council). World Food Programme. Retrieved March 10, 2021, from https://www.wfp.org
Yaprak, Ü., Şahinöz, T. & Şahinöz, S. (2021). Evaluation of socio-economic fragility index against disasters: example Turkey provinces. Turkish Journal of Public Health, 19 (2), 168-181. DOI: 10.20518/tjph.768182

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Çalışmaları , İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları , Kitle İletişimi , Yeni İletişim Teknolojileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hacer Ateş ^*
0000-0002-6430-544X
Türkiye

Şahinde Yavuz
0000-0002-8592-3327
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

25 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

24 Eylül 2024

Kabul Tarihi

8 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.54089/ecider.1555027

IZ

https://izlik.org/JA36ZB89WJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ateş, H., & Yavuz, Ş. (2025). İletişim Bakış Açısından Yoksullukla Mücadelede Dijital Dayanışma Ağları. Elektronik Cumhuriyet İletişim Dergisi, 7(1), 43-57. https://doi.org/10.54089/ecider.1555027